Samoloty Northrop F-5E Tiger II zespołu Patrouille Suisse podaczs pokazów Air show Radom 2018. fot. Andrzej Amerski

Gwiazdy Air Show: Patrouille Suisse

Początki latania pokazowego w Szwajcarskich Siłach Powietrznych sięgają 1959 roku, gdy poproszono jednostkę Überwachungsgeschwader o wyszkolenie czterech pilotów latających na co dzień samolotami Hawker Siddeley Hunter F Mk.58 do wykonywania pokazów w powietrzu. Intensywność pokazów zwiększyła się w miarę zbliżającej się w 1964 rok pięćdziesiątej rocznicy powstania Sił Powietrznych Szwajcarii i odbywającą się wówczas w Szwajcarii wystawy EXPO64.

Oficjalnie zespół akrobacyjny Patrouille Suisse w składzie czterech samolotów Hunter został powołany do życia 22 sierpnia 1964 roku. W 1978 roku miał miejsce zagraniczny debiut: obchodzący swoje 25-lecie francuski zespół Patrouille de France zaprosił swoich szwajcarskich kolegów do Salon-de-Provence. We Francji grupa zaprezentowała pokaz, w którym uczestniczyło sześć samolotów i w takim składzie Patrouille Suisse lata do dnia dzisiejszego.

W 1994 roku zespół po raz ostatni wykonywał pokazy na Hunterach, od 1995 roku do użycia weszły pozostające do dnia dzisiejszego samoloty F-5E Tiger II. Rok później, w 1996 roku pokazy zostały urozmaicone dzięki zainstalowaniu na samolotach wytwornic dymu.

Oficjalną maskotką grupy mającą „wylatane” najwięcej godzin na pokazach lotniczych jest pluszowa zabawka Flat Eric, zwany również Flatty. Flatty posiada własną książkę lotów i identyfikator. Lata w czerwonym, dopasowanym kombinezonie zespołu Red Arrows ponieważ w 2004 roku został „porwany” przez członków brytyjskiego zespołu goszczącego w Szwajcarii i zwrócony dopiero rok później, ale już w standardowym kombinezonie Red Arrows.

W skład zespołu wchodzi sześciu pilotów, dowódcy grupy, dwóch komentatorów i 26 osobowy zespół obsługi naziemnej. Na co dzień piloci Patrouille Suisse pełnią normalną służbę liniową, pokazom i przygotowaniom do nich poświęcając około 30% czasu swojej pracy.

Oficjalna strona zespołu Patrouille Suisse

Oficjalna strona Air Show Radom 2023


Szwajcarskie Siły Powietrzne

Szwajcarskie Siły Powietrzne (niem. Schweizer Luftwaffe, fr. Suisses aériennes, wł. Forze Aeree Svizzere) są integralną częścią sił zbrojnych Szwajcarii. Zostały założone 31 lipca 1914 roku. W 1966 roku zostały wydzielone jako osobna formacja.

Przez lata Szwajcarskie Siły Powietrzne były służbą opartą na milicji, włączając w to pilotów. Po oddzielenia się od armii w 1966 r. zostały zmniejszone (z początkowego stanu 450 do obecnie około 230 statków powietrznych), przechodząc w kierunku niewielkiej kadry zawodowej z mniejszą liczbą rezerw i poborowym personelem pomocniczym. Obecnie dysponują w czasie pokoju 1600 zawodowymi żołnierzami i około 20 000 rezerwistów.

Flota samolotów wielozadaniowych Schweizer Luftwaffe składa się obecnie z 30 McDonnell Douglas F/A-18 Hornet i 53 Northrop F-5E Tiger II (z liczącej 110 floty zakupionych w latach 1978–85). Piloci F/A-18 są żołnierzami zawodowymi, na F-5 latają w większości rezerwiści (głównie piloci GA lub z linii lotniczych z uprawnieniami na ten typ). Podczas okresów służby w rezerwie są przydzielani do zadań odświeżających ich nawyki pilotażowe, szkolenie operacyjne i uprawnienia.


Northrop F-5E Tiger II

F-5 to rodzina naddźwiękowych lekkich samolotów myśliwskich, zaprojektowanych pod koniec lat pięćdziesiątych, jako projekt finansowany ze środków własnych przez firmę Northrop Corporation. Zespół projektowy „obudował” dwa kompaktowe jednak charakteryzujące się wysokimi osiągami silniki General Electric J85 małym, zaprojektowanym zgodnie z regułą pół, cechującym się nadzwyczaj aerodynamiczną sylwetką płatowcem, koncentrując się na osiągach i niskich kosztach utrzymania. Mniejszy i prostszy niż rówieśnicy, tacy jak McDonnell Douglas F-4 Phantom II, F-5 kosztował mniej w zakupie i eksploatacji, co czyniło go popularnym samolotem eksportowym.

F-5A wszedł do służby na początku lat 60. Choć zaprojektowany jako myśliwiec dziennej przewagi powietrznej, F-5A był również wydajną platformą do wykonywania ataków na cele naziemne. Podczas zimnej wojny do 1972 roku wyprodukowano ponad 800 egzemplarzy tych samolotów dla sojuszników USA.

W 1970 roku Northrop wygrał konkurs International Fighter Aircraft (IFA) na następcę F-5A, mającego lepsze osiągi w powietrzu w porównaniu z samolotami takimi jak MiG-21. Powstały w wyniku konkursu samolot, początkowo znany jako F-5A-21, stał się później F-5E. Miał mocniejsze silniki General Electric J85-21 oraz wydłużony i powiększony kadłub, mieszczący więcej paliwa. Skrzydła zostały wyposażone w powiększone napływy krawędzi natarcia, co zwiększyło powierzchnię nośną i poprawiło manewrowość. Awionika samolotu została rozbudowana, przede wszystkim o radar (początkowo Emerson Electric AN / APQ-153), którego F-5A i B nie miały. Zachowane zostało za to uzbrojenie stałe w postaci dwóch działek M39, po jednym po obu stronach dziobu jak w F-5A.

Najważniejsze dane taktyczno – techniczne:

  • konstrukcja: duralowa z elementami z magnezu, stali i tytanu
  • rozpiętość: 7,7 m
  • długość: 14,45 m
  • wysokość: 4,08 m
  • masa własna: 4 349 kg
  • maksymalna masa startowa: 11 187 kg
  • napęd: 2 × General Electric J85-GE-13B, o ciągu 1850 kG z dopalaniem
  • prędkość maksymalna: 1 700 km/h (1,38 Ma)
  • prędkość wznoszenia: 10 500 m/min (175 m/s)
  • pułap: 15 800 m
  • zasięg: 3 720 km

Najistotniejsze elementy wyposażenia:

  • radar Emerson Electric AN / APQ-153 na wczesnych F-5E
  • radar Emerson Electric AN / APQ-159 w późniejszej produkcji F-5E

Uzbrojenie:

do walki powietrznej:

  • 2 × działko M39A2 20 mm
  • 2 × pocisk powietrze-powietrze AIM-9 Sidewinder na końcówkach skrzydeł (początkowe wyposażenie F-5E Tiger II)
  • 4 × pocisk powietrze-powietrze AIM-9 Sidewinder lub 4 × pocisk powietrze-powietrze AIM-120 AMRAAM (F-5S i zmodernizowany F-5E)

do atakowania celów naziemnych:

  • 4 × pociski powietrze-ziemia AGM-65 Maverick (w zmodernizowanym F-5 po 1995 r.)
  • bomby niekierowane Mark 80 (w tym bomby ćwiczebne 3 kg i 14 kg)
  • bomby typów Mk82/Snakeye, M117A/D, Rockeye II, Mk84, GBU-10, GBU-12
  • bomby kasetowe CBU-24/49/52/58
  • bomby naprowadzane laserowo rodziny Paveway
  • bomby napalmowe różnych typów
  • pojemniki z ulotkami M129

Całość uzbrojenia podwieszanego mocowana jest do dwóch belek dla pocisków powietrze-powietrze zamontowanych na końcówkach skrzydłem, dwóch belek uniwersalnych pod każdym ze skrzydeł oraz centralnym węźle podkadłubowym.


O Marek Chmiel

Marek Chmiel - fotografik, laureat międzynarodowych konkursów fotograficznych o tematyce lotniczej. Brał czynny udział w organizacji pokazów lotniczych, m. in. AirShow w Radomiu, MPL w Góraszce, MPL EB w Bielsku-Białej, MPL w krakowskim Muzeum Lotnictwa Polskiego. Prywatne zajmuje się historią lotnictwa wojskowego i sportowego. Od 1996 r. współpracuje z Przeglądem Lotniczym, jako fotografik lotniczy i autor tekstów, a od 2021 r. wszedł na stałe do Zespołu Redakcyjnego PLAR.

Sprawdź też

XXV Międzynarodowy Zlot Przyjaciół Lotnictwa 2024. fot. Marek Chmiel

Mazury Air Show 2024 – list otwarty Prezesa AKJ

Tegoroczna edycja Mazury AirShow nawiązuje do wieloletniej tradycji spotkań środowiska lotniczego na należącym do Aeroklubu …

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

100-lecie L.O.P.P